People of Color

Natuurlijk moet ik hier niet over schrijven: ik ben een witte man. Ik heb geen agency. Ik moet eerst maar eens luisteren. Reeksen tweets vol huilen-van-het-lachen-emoji’s staan me te wachten. White tears, white fragility, white noem-maar-op. Maar damn the emojis, full steam ahead!

Kijk, het zal mij aan mijn roze reet roesten hoe je mij noemt. Wit, blank, bleekscheet, bakra, cracker, het zal allemaal wel. Dat is wit privilege natuurlijk, want hé, wie doet me wat? Geen zwarte komiek heeft het ooit klaargspeeld om witte mensen de zaal uit te jagen, maar voor “ons” is het tegenovergestelde een koud kunstje. (De meeste komieken van kleur komen niet verder dan het neerzetten van witte mannen als nerdy en saai. Het doet mijn bloed niet echt koken, om het maar voorzichtig te zeggen. Daar ligt nog een schone taak voor PoC-komieken in de dop – maar dat terzijde.)

Ik woon in Calabrië. Er lopen hier mensen rond, “echte” calabresi, die lijken op Ernst Jansz. Anderen – veel meer zelfs – lijken op Tofik Dibi of Nadia Bouras. Witte mensen, volgens de heersende norm. Maar dat is wel eens anders geweest. Toen het Nazi-Duitse cruiseschip de Wilhelm Gustloff aanlegde in Sicilië, schreven boze verklikkers brieven naar Berlijn over de Duitse vrouwen die het aanlegden met hun fascistisch broedervolk –  donkere Sicilianen. Nazis will be Nazis: wat vóór alles telt, is de huidskleur.

screenshot_17

Georgia, VS, 1943. (Wikipedia)

In de gesegregeerde Verenigde Staten werd het woord colored gebruikt om niet-witte mensen aan te duiden. Het is daarom een beladen term die niet meer gebruikt wordt; het Nederlandse kleurling heeft een al even onfrisse slavernijgeschiedenis achter zich. Het is dan ook niet vreemd dat we nu met de taalkundig ietwat onhandige term People of Color of PoC worden geconfronteerd. De meer voor de hand liggende vorm vanuit linguïstisch oogpunt is te besmet.

Want zodra je over mensen in termen van kleur gaat praten, kom je woorden tegen die besmet zijn, of besmet zijn geraakt. Negro, het woord wat Martin Luther King nog krachtig over de National Mall in Washington liet schallen? Besmet. Neger? Idem dito. Blanke, het ‘gele gevaar’, kleurling, bruine, roodhuiden, lichtgetint – enfin pak de kleurenwaaier van het huis-, tuin- en keukenracisme er maar bij: òf het kan niet meer, òf het kan binnenkort niet meer. En laten we wel wezen, het is ook allemaal onzin. Ik ben niet wit, een Afrikaan is niet zwart, een Chinees is niet geel en een oorspronkelijke inwoner van Amerika is niet rood. En Hassnae Bouazza is niet méér getint dan ik: ze is hooguit ànders getint.

De bron van de hele ellendige geschiedenis van People of Color in de door Europeanen overheerste wereld is de gedachte dat ‘witte’ mensen beter zijn dan ‘gekleurde’ mensen. Landden de ontdekkingsreizigers van weleer op een eiland met niet-heel-erg-zwarte mensen, dan stierven die aan Europese ziektes in plaats van slavernij en uitbuiting. In Nederlands Indië werkte de Nederlandse bezetter structureel samen met ‘inlandse’ vorsten, net als de Britten in India. Afrikanen kregen dat privilege niet of nauwelijks. In Zuid-Afrika gold dat kleurlinge, in de Zuid-Afrikaanse betekenis mensen van gemengd wit-zwarte afkomst, alsmede Indiërs, het beter hadden dan swartes. Hoe witter, hoe beter – Calabriërs en andere Zuid-Europeanen kunnen daarover ook meespreken.

Ik herhaal het nog maar een keer: voor racisten telt vóór alles de huidskleur. Mensen indelen op kleur is een gebruik dat zijn wortels heeft in het Europese superioriteitsdenken. En ik geloof eerlijk gezegd niet dat we veel verder gaan komen als we blijven bouwen op die racistische fundamenten.

Je mag mij noemen zoals jij wilt. Maar ik heb de voorkeur aan een term die mijn etnische en culturele afkomst perfect samenvat: ik ben een Europeaan. En ik daag je uit om voor jezelf te bepalen wat jij nou eigenlijk bent, en of je nog aan de kleurenwaaier van het huis-, tuin- en keukenracisme vast wilt houden.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , . Bookmark the permalink.

4 Responses to People of Color

  1. santelogie says:

    Uiteraard ben ik het helemaal met je eens. Ik erger me vooral kapot aan types als Sunny Bergman en Mounir Samuel (diverse artikelen in Nederlandse kranten, oa, maandag 19 december) die vinden dat ‘witten’ verplicht vrienden ‘van kleur’ moeten zoeken, moeten verhuizen uit de ‘grachtengordel’, en, helemaal niet te geloven, zich streng moeten laten corrigeren wegens racisme.

    De psychologische test waaruit bleek dat kleine kinderen het verschil in huidskleur niet alleen bewust zouden waarnemen en sterker nog, automatisch mensen (eigenlijk poppen) naarmate hun huid donkerder gekleurd is meer strafbaar achten en dergelijke is door Sunny Bergman gewoon voor valide gehouden en gebruikt in haar ‘documentaire’ ‘Wit is ook een kleur’ terwijl die test destijds direct al als onzin is afgedaan.

    Ik weet er ook nog een, uiteraard nergens op slaand: mijn kleinzoon, toen een half jaar oud, herkende zijn tante, extreem zwart geschminkt als Zwarte Piet, niettemin direct…

    In India en Indonesië wordt een meisje een meer aantrekkelijke huwelijkspartner naarmate haar huid lichter is. Je ziet er veel geknoei met wit gezichtspoeder. Ik vind dat zielig, en het zou een een teken kunnen zijn dat buiten de ‘witten’ ook de ‘mensen van kleur’ van wanten weten, qua racisme.

    In Singapore wilde ik van een winkelier ‘van kleur’ (hij was een Chinees) een Chinees schaakspel kopen. ‘Nee, zei hij, dat gaat niet: jullie zijn daar te dom voor’.

    En zo voort.

  2. Wat is je bron dt die test direct als onzin is afgedaan, boze witte man santelogie?

    • santelogie says:

      Ik zoek er al dagen naar. Voorlopig moet ik het doen met een vaag vermoeden uit het verleden. Maar je kunt het eigenlijk zelf ook verzinnen: als je (als lid van de elite) iets van tests weet, en van hun validiteit. En ik ben niet boos en niet wit.

    • santelogie says:

      Ik zie nu dat het een ‘onderzoek’ is uit de jaren veertig van de vorige eeuw, destijds meteen afgedaan als minstens veel te beperkt, heel onvolledig en dus geheel zonder betekenis.

Comments are closed.