Bevrijd het onderwijs

Op de protestants-christelijke school voor middelbaar onderwijs in Papendrecht ging het een dikke dertig jaar geleden nog redelijk goed, met een leraar biologie die de lessenreeks over evolutie afsloot met de opmerking dat er ook mensen zijn die er anders over denken. De scholengemeenschap telde veel leerlingen uit nogal behoudende dorpen in de Alblasserwaard, en die opmerking werd voldoende geacht om hen het verplichte curriculum mee te geven zonder hun tere christenzieltjes al te zeer te kwetsen.

Maar dat was 1985. Inmiddels leven we in een volledig ontzuild en steeds minder kerkelijk land, met als anachronisme scholen op ‘levensbeschouwelijke grondslag’. Zo blijkt ineens dat we Gülenscholen hebben in Nederland. Niks ten nadele van Fethullah Gülen of zijn aanhang – ik heb me niet in de materie verdiept dus mij hoor je niet – maar waarom bestaan zulke scholen? Bestaan er ook AKP-scholen?

Ik geloof dat we nu echt op het moment zijn aangekomen om artikel 23 omver te trekken. Het heeft al te lang geduurd, alle ellende met islamitische scholen die bar slecht presteren, met katholieke scholen die alleen maar overleven omdat ze witter zijn dan andere scholen, met christelijke scholen die homo’s weigeren of verontruste ouders verzekeren dat die enge zwarte meneer echt heuswaar een goed christen is, scholen met financiering uit landen waar je nog niet dood gevonden wilt worden, scholen die leunen op hypermodieuze merkgadgets of scholen waar binnenlandse conflicten uit andere landen worden uitgevochten.

Ieder kind heeft recht op onderwijs. Daar zijn we het allemaal over eens. Ik zou dat willen uitbreiden: ieder kind heeft recht op onderwijs waarbij geen waarden worden opgedrongen, zodat het de kans krijgt zichzelf vrij te ontplooien en zelfstandig keuzes te maken. Politieke keuzes, carrièrekeuzes, levensbeschouwelijke keuzes. En iedere ouder heeft daarnaast het recht om zijn kinderen een levensbeschouwing naar keuze mee te geven. In het weekeinde, bijvoorbeeld. Maar niet op een school, niet in een schoolgebouw en al helemaal niet met erkende staatsdiploma’s.

De vrijheid van onderwijs heeft afgedaan. Tijd om het onderwijs te bevrijden.

 

 

Advertisements

3 Comments

  1. Het zou een mooi idee zijn, als het overbrengen van waardes echt gebeurde via het curriculum of de levensbeschouwelijke keuzes binnen de school. Maar in groepen, en dat is een school nu eenmaal ook, worden waarden niet overgebracht via het curriculum, maar door de deelnemers. Dus als je een school wilt die geen waarden opdringt, dan moet je de deelnemers opvoeden om zich bewust te zijn van hun waarden en normen. Zolang je dat niet doet bestaat een waarde vrije opleiding niet en maakt het dus niet uit of het protestants, openbaar, katholiek, vrijzinnig, shiitisch, soennitisch, boeddhistisch, kapitalistisch, socialistisch, dictatoriaal onderwijs is. De werkelijke waarden worden iedere dag door de deelnemers voorgeleefd, toegepast en geoefend.
    De meest effectieve methode om een normvrije school te krijgen is juist door alle verschillende levensovertuigingen te verplichten samen in één gebouw te werken en leren, met als eis iedere ochtend een uur met elkaar praten om elkaars waarden te leren kennen en iedere keer als je iemands gedrag niet begrijpt vragen te stellen in plaats van oordelen te geven. Iedere andere vorm van waardevrij onderwijs leidt vanzelf tot onderwijs waarin oncontroleerbaar waarden worden overgedragen.

  2. “Ieder kind heeft recht op onderwijs waarbij geen waarden worden opgedrongen”
    Kinderen leren dat iemands seksuele voorkeur geen reden is om iemand een baan te weigeren, is een prima norm op vasis van een uitstekende waarde.
    Het is onmogelijk om waardevrij onderwijs te geven en belangrijker: het is ongewenst.

    1. Dit is een typisch probleem van het huidige denken. Je stelt dat iets nalaten (in casu, discriminatie van homo’s) net zozeer een stellingname is als iets doen. Ik zie dat toch anders. Een school die ervoor kiest om mensen utsluitend aan te nemen en te ontslaan op basis van opleidingsniveau, prestaties, geschiktheid voor de uit te oefenen functie, neemt geen stelling voor of tegen iets maar volgt een logisch en zakelijk personeelsbeleid.

Comments are closed.