Satire met melktanden

Er zullen weinig volwassenen zijn die gieren van het lachen om pies- en poepgrapjes. De mens vindt zulke dingen leuk tot het moment dat hij van een driewieler overstapt op een fiets met steunwieltjes. Edwin Rutten heeft zijn carrière te danken aan de uitwerking van het woordje poep op peuters, maar een beetje komiek die ook door publiek zonder melktanden serieus genomen wil worden, doet er goed aan om zijn repertoire ietwat te verdiepen.

Ik schreef verdiepen en niet verbreden. Wie de pies en de poep uitbreidt met piemels en homo’s, gaat in het geheel niet de diepte in. Het niveau blijft dat van een giechelende kleuter en de volwassene die er serieus op in gaat, maakt zich onsterfelijk belachelijk. Laat dat dan de verdienste zijn van Jan Böhmermann: hij heeft Recep Tayyip Erdoğan, de grootste bek van het schoolplein, uit zijn tent gelokt. Sliep-uit, sliep-uit, alle kinderen lachen je uit!

Zou die reactie zijn uitgebleven, dan was zijn Schmähkritik een verzameling platvloerse clichés gebleven die meer over Böhmermann zeggen dan over Erdoğan. De in Duitsland populaire komiek – dat lijkt me niet echt een eretitel, overigens – presteerde weinig méér dan wat domrechts boosmensengebral over geiten neuken en stinkende kleine piemels. Er zijn tweets van Zenterrorist die grappiger zijn. Onbedoeld, meestal, maar toch.

Maar we hebben het over Recep Tayyip Erdoğan paşa! Weinig Europese leiders zijn bespottelijker dan deze honderd jaar te laat geboren Ottomaanse heerser met zijn nationalisme, zijn bangige censuur en zijn voorliefde voor ceremonieel uit B-films. De man schreeuwt om snoeiharde satire. Maar wat doet Hans Teeuwen in de haast om een publicitair graantje mee te pikken van de shitstorm rond Böhmermann? Hij doet het nog eens dunnetjes over en noemt de Turkse president een jongenshoertje. En dat heet dan een bikkelhard statement.

Noem mij maar gek, maar ik vind het een boterzacht statement, een slappe imitatie, een halfzachte en doorzichtige poging om in beeld te komen. Toch begrijp ik het probleem van domrechts met satire over Erdoğan maar al te goed. Want wie satire bedrijft over nationalisme, censuur en B-filmromantiek, loopt de kans dat zijn grappen zich tegen de eigen politieke kopstukken keren.

Advertisements

3 Comments

  1. Los van de kwaliteit van de humor van Böhmermann – ik kan daar niets over zeggen, want ik heb het bewuste fragment niet gezien en ik ken de man ook helemaal niet –, maar om Duitse humor in zijn geheel daarmee weg te zetten, is wel erg jaren zeventig, hoor. Ik heb de laatste tijd staaltjes van Duitse humor gezien die met kop en schouder uitsteken boven wat er in Nederland zoal geproduceerd wordt tegenwoordig.

Comments are closed.