Een witte tent in een polder

Enrico Mentana, directeur van het televisiejournaal van de commerciële zender La7, beloofde toen hij aantrad om minder aandacht te geven aan wat hier la cronaca nera heet – het zwarte nieuws: moord, familiedrama’s, verkrachtingen. Het was in de periode vlak na het zogeheten delict van Avetrana en natuurlijk de moord op Meredith Kercher een opluchting, nu eens een journaal te zien wat wel de nieuwsfeiten bracht, maar zonder eindeloos ‘geruchtmakende’ moorden te analyseren.

En analyseren, dat kunnen ze hier. Bruno Vespa liet zelfs een model van het huis van de familie Misseri in Avetrana maken voor zijn programma Porta a Porta. Er werden uiteindelijk zelfs busreizen georganiseerd naar het plaatsje om het beroemde, maar geenszins bijzondere huis te zien. Avetrana – het was Cothen in het kwadraat.

De Nederlandse media zijn nog behoorlijk terughoudend vergeleken bij de sensatiezucht van de Italiaanse collega’s. En toch vraag ik me bij het bekijken van al die foto’s af waarom ik naar nietszeggende plaatjes van een politiewagen in een leeg polderlandschap zit te kijken. Natuurlijk willen we beelden, maar hoeveel? En waarvan? De witte tent? Het zwarte zeil? De wegafzetting? De straalwagens – een fraai gevalletje metaverslaggeving? Wat moeten we met die beelden?

Waarom rijden mensen naar Avetrana of Cothen? Waarom kijken we naar een geparkeerde politiewagen? Hopen we iets bijzonders te zien of te ontdekken? Stelt u zich voor dat de politie de lichamen van de twee omgebrachte jongens aan de pers zou tonen. En stelt u zich voor dat kranten er de foto’s van zouden afdrukken. Dat zouden we verschrikkelijk vinden – ik weet zeker dat de gedachte u al afschrikt. Maar we bewegen ons kennelijk graag op die grens tussen het toonbare en het ondenkbare, en we willen alles weten en zien tot op het precieze randje waar we niet overheen willen.

Sommigen willen alles zien om te ontdekken dat (ik schrijf met nadruk niet of) er fouten zijn gemaakt. Anderen reizen af naar een ‘plaats delict’ omdat ze met hun gevoelens geen raad weten. De meesten van ons willen waarschijnlijk alleen maar ‘een beeld hebben’ van de plek. Maar allemaal zijn we slachtoffer van dezelfde honger en vreten we beelden van een witte tent bij gebrek aan beter.

Enrico Mentana heeft de vicieuze cirkel doorbroken en brengt op een commerciële zender een serieus journaal waar ruimte is voor de nuchtere en ter zake doende feiten rondom de cronaca nera, zoals arrestaties, veroordelingen of doorbraken, maar zonder daarbij al het andere nieuws uit het oog te verliezen, en zonder onze tijd te verdoen met eindeloos geouwehoer en zinloze filmpjes. En Mentana’s journaal heeft veel succes.

Ik ben ervan overtuigd dat ellenlange reconstructies rondom een model van een plaats delict, zoals Bruno Vespa dat deed, of live verbindingen met een polderweg in the middle of nowhere, onze honger alleen maar doen toenemen. En ik ben er dan ook van overtuigd dat nieuwsorganisaties zich moeten afvragen of alles live moet, en langdurig, en uitgebreid. Feitelijk was het enige nieuws gisteren dat de twee tragische slachtoffers gevonden zijn, en waar ze gevonden zijn. Dat kun je ook in twee minuten melden.

Je moet de media niet dwingen en je kunt zeker in het internettijdperk de nieuwsgaring niet tegenhouden. Je kunt ze alleen maar vertellen dat het ook anders kan, en dat er zelfs in dit theatrale, dramatische Italië van ons grote behoefte was aan nuchterheid.

Bij deze.

Advertisements