Is dat nou wel zo?

Lang geleden vertelde een oude Tilburgse mij het verhaal van het verleden van de ooit zo katholieke en industriële stad. Het kwam er op neer dat de priesters en de werkgevers elkaar over de hoofden van het volk hielpen: de werkgevers hielden het volk arm, want armoede doet de kerken vullen, en de priesters hielden het volk dom, want een domme arbeider komt niet in opstand. Zo bleef in de stad waar ik vijftien jaar gewoond heb, de macht lang in evenwicht.

Een democratie kan alleen functioneren in een land met goed geïnformeerde burgers, want alleen zij kunnen een weloverwogen politieke keuze maken, en alleen zij zijn gewapend tegen die politici die alleen met gemakkelijke kreten proberen om stemmen te trekken. Een democratie kan alleen functioneren in een land waar de meerderheid van de bevolking zich regelmatig afvraagt: “Is dat nou wel zo?”

De waakhond van de democratie, zoals de pers zichzelf graag noemt, laat het wat dit betreft ernstig afweten. Onder druk van de advertentie-inkomsten en de sociale media leest u in uw ochtendblad steeds vaker wat u wilt lezen. Dat klinkt mooi maar dat is het niet. De vraag of iets nou wel zo is, wordt niet gesteld maar beantwoord. “Ja, het is zo!”, bulderen de opiniepagina’s u tegemoet. De columnisten buitelen over elkaar heen om het gesundes Volksempfinden te bevestigen en ze wringen zich daarbij soms in heel bedenkelijke bochten.

Erger nog is het gesteld met het onderwijs. Hoe zou u het vinden als besloten werd dat het onderwijs moet aansluiten bij de behoeften van de Partij? Dat zou u – terecht! – een verschrikkelijke vorm van propaganda noemen, ongeacht over welke “Partij” we het hebben. Het is een basiskenmerk van elk totalitair systeem. Stalin deed het, Hitler deed het, de Hamas doet het: de jeugd klaarstomen voor een vruchtbaar leven in dienst van Partij en Staat. Und sie werden nicht mehr frei ihr ganzes Leben und die sind glücklich dabei.

Maar terwijl u en ik zaten te slapen, is al een aantal malen gepoogd het onderwijs aan te laten sluiten bij de behoeften van het bedrijfsleven. We zagen het jaren geleden al, toen er universitaire studierichtingen ontstonden als beleid en beheer in de gezondheidszorg. Een beroepsopleiding met een universitaire bul als eindresultaat, en het is lang de enige niet. Ook het huidige kabinet zit weer te rommelen met plannen om het onderwijs en het bedrijfsleven beter te integreren. Want ondernemers zijn de motor van de economie, en de economie bepaalt ons hele bestaan, en de markt heeft altijd gelijk!

Die Partei hat immer Recht, zongen ze vroeger in Berlijn, nou ja, Oost-Berlijn. Zijn we vergeten dat ‘de markt’ ook maar een van vele mogelijke systemen is? Vinden we het wel best dat universiteiten en hogescholen onze jeugd opleiden voor een toekomst in een systeem dat steeds vaker signalen afgeeft geen toekomst meer te hebben?

Mag ik me eens afvragen waarom ik in gesprekken met Italianen, Duitsers, Belgen, Fransen altijd tekort schiet als het over cultuur gaat? Of over filosofie? Het zat niet in het pakket. Ik woon samen met een zeer hoog gekwalificeerde ingenieur, een technica dus, en ze kan me meer over de Wittgenstein of Nietzsche vertellen dan de meesten van u. En daarom kan ze ook onafhankelijk nadenken. Maar het bedrijfsleven kan helemaal geen onafhankelijke denkers gebruiken. Dat geeft maar last. Schapen hebben we nodig, jonge mensen die nog geheel te kneden zijn in het gewenste vormpje.

Mijnheer Pastoor en mijnheer de Directeur kunnen tevreden zijn. De twintigste eeuw, de eeuw van de emancipatie van de gewone man, wordt langzaam maar zeker ontmanteld. Binnen vijf jaar verwacht ik de eerste voorstellen om de arbeidsvoorwaarden beter af te stellen op het Chinese model, dat al zo lang het ideaalbeeld is van de Westerse industrieel. Het democratisch model van hetzelfde land volgt kort daarop. U stond erbij en u keek ernaar, maar u had het te druk met alle onzin die u al die jaren voor waar is versleten, zoals de islamisering. U bent dom gehouden – en geestelijk straatarm.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Is dat nou wel zo?

  1. Je hoeft nergens op te wachten. Na de bussen vol werklozen naar het westland van Marco Florijn hebben we nu de nieuwe architect van de vakbonden als staatssecretatris van arbeid. Als je geen werk kunt vinden, kun je altijd nog werken voor je uitkering is het devies en dit verzin ik niet, hier verzet ik me met hand en tand tegen.

Comments are closed.