Buenas noches, Mart Smeets

Als er iemand is die versmolten is met de wielersport in Nederland, en dan vooral met de Tour de France, dan is het wel Mart Smeets. Smeets leerde ons de Tour kennen, en niet alleen de koers, maar ook het circus er omheen. Een circus waar iedereen iedereen kent, een enorme familie. Weet je wie ik gisteravond nog sprak, Herbert? Wie hier ook nog ergens rondloopt? kon De Mart tussen neus en lippen door tijdens een wandeletappe ineens vragen. Ángel Yesid Camargo Ochoa, proefde hij vervolgens de naam van deze (of gene) redelijk obscure Portugees. Om dan te vertellen wat Camargo tegenwoordig doet, in de Tour. En een historisch wielerfeitje over genoemde renner boven water te fietsen.

De Mart gaf ermee aan dat ook hij deel uitmaakte van die grote familie, dat ook hij iedereen kende, en iedereen hém. En dan is het toch op zijn minst opmerkelijk dat hij nooit al te diep in de dopingkwesties is gedoken. Een parlementair journalist die dagelijks, jarenlang schouders wrijft met politici en desondanks nooit het fijne is komen te weten over een enorm schandaal dat al die tijd vlak onder de oppervlakte borrelt en regelmatig over de rand klotst, die doet zijn werk niet goed.

Als hij wel meer wist, wat ik het meest waarschijnlijk vind, dan heeft hij nooit zijn mond open gedaan uit angst voor zijn voornamelijk op wielersport gebouwde carrière. Want het is natuurlijk niet zo’n hechte familie dat men ook die ene journalist die de tamelijk maffiose onderkant van de sport onthulde, blijft verwelkomen. En filmpjes van de ruggen van stug zwijgende renners, daar trek je geen kijkcijfers mee. Zo houdt elk maffioos systeem zichzelf in stand: een stilzwijgend begrip onder de deelnemers dat uit de school klappen tot onmiddellijke uitsluiting leidt. Omertà noemen ze dat hier. En ik meen me te herinneren dat ook daaraan wel eens gerefereerd is door Smeets – de in ongenade gevallen renners, de verraders. Maar dat kan ik zo één twee drie niet hardmaken.

Als hij daarentegen niet meer wist dan hij de kijker vertelde, dan liep Smeets dus al die jaren als een blind paard door het peloton, als de naïeve Hollander die echt dacht dat Lance en Der Jan Ullrich en Marco Pantani en – wie zal het zeggen – Miguel Indurain gewoon het hardste konden fietsen. Dan ben je als journalist natuurlijk sowieso geen knip voor de neus waard.

Hoe je het ook wendt of keert, Mart Smeets is de man die in Nederland de wielersport in de huiskamers bracht, en dat nadrukkelijk als groot en gezellig circus. Als meest vooraanstaande wielerverslaggever heeft hij niet de scherpte getoond die de kijker van een man van zijn niveau, met zijn enorme achtergrondkennis en zijn uitgebreide contacten mocht verwachten. De Tour met Mart was een feest en we hebben ervan genoten. Maar voor het echte nieuws waren we bij hem aan het verkeerde adres.

Bonne nuit, que Dieu te garde, Mart.

Advertisements