Zwarte Piet

Ik heb me grotendeels afzijdig gehouden in de Zwarte Piet-discussie, maar als Tom Staal als een peuter pepernootjes gaat gooien naar de voordeur van Quinsy Gario en hem daarnaast verwijtend (!) voor de voeten werpt dat hij een neger is, dan is er misschien toch iets meer aan de hand dan ik altijd heb gedacht.

Voor zover ik mij kan herinneren was Zwarte Piet voor mij als kleuter geen, eh, neger. Ik zat bij Harvey, Hilly, Shaheila en Saskia in de klas en geen van onze Surinaamse en Antilliaanse klasgenoten leek op de gitzwarte figuren die Sinterklaas vergezelden. Zwarte Pieten waren Moren, maar geen kleuter wist natuurlijk wat Moren nou eigenlijk waren. Zwarte Piet was gewoon Zwarte Piet, en we zongen om het hardst dat hij “alleen van beat” hield. Ook daarvan hadden we trouwens geen idee, wij kinderen van de jaargang 1969.

Natuurlijk is Zwarte Piet een vorm van blackface, maar laten we wel wezen: blackface als racistisch verschijnsel is een Amerikaans fenomeen. Blanke (en soms ook zwarte) acteurs die racistische stereotypen uitdroegen ter vermaak van het blanke publiek – ik geloof niet dat minstrel shows ooit populair zijn geweest in Nederland. Ik zie Gario nog niet naar Sevilla afreizen om daar te eisen dat de kostuums voor de Semana Santa moeten worden veranderd. Het lijkt dan wel op een racistische Amerikaanse traditie, maar het is het niet.

Maar toch, blanken in stereotype zwarte make-up die overdreven gedienstig de Sint bijstaan, vaak kunstjes doen en knecht heten, en in mijn kleutertijd soms ook nog ietwat krom Nederlands en/of met een overdreven lage stem spraken – ik kan me heel goed voorstellen dat je er als zwarte niet vrolijk van wordt. We hebben de boel dan wel opgeschoond omdat krom praten écht niet meer kan en moderne ouders niets meer moeten hebben van het dreigen met zak of roe, maar Zwarte Piet blijft een traditie die terug te voeren is op racistische stereotypen, al zijn het dan geen Zip Coons of Pickaninnys.

Met dat in het achterhoofd wordt het enige argument van de voorstanders van Zwarte Piet – ‘het is een traditie’ – erg mager. Er zijn in de loop van de eeuwen vele tradities gesneuveld omdat ze niet meer voldeden aan de eisen van de tijd. Zo wordt al heel lang geen levende gans meer gebruikt bij het ganstrekken – sowieso een grotendeels uitgestorven traditie. Het is niet meer dan logisch dat in een etnisch veranderend land bepaalde tradities stilletjesaan verdwijnen.

En daar wringt natuurlijk de schoen. Het gaat niet om Zwarte Piet. Het gaat erom dat de minderheden in ons land zodanig geëmancipeerd zijn dat zij van zich doen spreken, en dat ze vraagtekens zetten bij wat voor ons een gezellig feest is. Zie de reactie van Tom Staal op Quincy Gario:

‘Oh ja dat moest ik nog zeggen: je bent naast een neger ook nog eens dom, oerlelijk en een leugenaar. Succes met de kunstprojectjes. Gaat de rest van Nederland lekker Sinterklaasvieren, met rondstrooiende pepernoten en heel veel zwarte pieten Sukkel’

Anders gezegd: jullie negers kunnen klagen tot je een ons weegt, maar wij gaan toch lekker door! Je kunt er zeker van zijn dat de laatste Zwarte Pieten van Nederland op bezoek gaan in domrechtse huishoudens. Uit pure rancune richting domme zwartjes die hun plaats in de pikorde niet kennen.

Als de zaken er zo voorstaan, dan gaat Zwarte Piet wat mij betreft morgen nog op de vuilnishoop van de geschiedenis. De lol is er nou wel af, en dat heeft u dan vooral te danken aan Tom Staal en GeenStijl.

Advertisements

4 Comments

  1. Ja, dat is zo ongeveer mijn houding tegenover ZP. En daar ben ik niet blij om, want ik vond het altijd een leuk feest.

Comments are closed.