Burgers op de bres voor de democratie

In alle stilte – binnenlandse en buitenlandse media zeggen er weinig over – kruipt de actie voor een referendum ter afschaffing van de huidige kieswet in Italië naar het benodigde minimum aantal van vijfhonderdduizend handtekeningen. De huidige kieswet uit 2005 werd door de auteur ervan, Lega-minister Roberto Calderoli, in een interview una porcata genoemd. Rotzooi dus.

Silvio Berlusconi wilde absoluut dat deze hervorming van het kiesstelsel door Kamer en Senaat werden gejaagd en dreigde met een kabinetscrisis om zijn coalitie te overtuigen. (De eerste verkiezingen onder de nieuwe wet echter heeft hij verloren van de sociaaldemocraat Romano Prodi.)

De belangrijkste kenmerken van de wet zijn de zogenaamde meerderheidspremie en het ontbreken van een kandidatenlijst. De kiezer kan alleen aangeven op welke partij hij stemt; partijen kunnen vooraf aangeven bij welke coalitie ze horen en dus wie zij als premier willen. De kiezer van bijvoorbeeld Lega Nord zet een kruis door het symbool van zijn partij en kiest daarmee automatisch voor Silvio Berlusconi (van de PdL) als eerste minister. Beoogd was om zo te komen tot een tweepartijstelsel; dat is echter niet gelukt vanwege een groep middenpartijen die de terzo polo – de derde pool – hebben gevormd.

De onmogelijkheid om op kandidaten te stemmen laat voor de premier en de andere lijsttrekkers de handen vrij om allerlei figuren te belonen met parlementszetels. Feitelijk moet je er maar op vertrouwen dat de partij van jouw keuze geen veroordeelde oplichters, belastingontduikers, maffiatypes en ander tuig de volksvertegenwoordiging (en de daarbij behorende extra bescherming tegen het justitiële apparaat) in sluizen. En dat is in Italië niet uitzonderlijk.

De premio maggioranza of meerderheidspremie, een unicum in Europa, garandeert een minimum aantal zetels van 340 (van de 630) zetels in het Huis van Afgevaardigden aan de winnende coalitie. In de Senaat wordt de meerderheid gegarandeerd door de winnende coalitie in elke regio 55% van de zetels toe te kennen. Dat de uitslag van de verkiezingen zo grof geweld kan worden aangedaan, behoeft geen uitleg. Het voordeel is wel dat dit land van zijn talloze kabinetten van zeer korte duur af is.

Het stemt optimistisch dat de Italianen kennelijk nog genoeg om de democratie geven om er een handtekening voor te zetten – eentje die gecontroleerd wordt met je identiteitsbewijs en niet zomaar een krabbel.

Te hopen valt dat voor het einde van de week het minimum gehaald en overtroffen wordt. De regering moet dan een referendum uitschrijven – en dat is weer een heel ander verhaal.

Zie ook het Klein Alfabet van de Italiaanse Politiek.
Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.