Spaghettipopulisme

Het is zo langzamerhand de meest gestelde vraag – Nederlanders begrijpen niet waarom er nog mensen op Silvio Berlusconi stemmen. Het antwoord is vooral dat Berlusconi heel goed begrijpt hoe Henk en Ingrid in Italië denken.

In Napels wordt druk gewerkt aan het slopen van illegaal gebouwde woningen. Het zijn huizen die bij een aardbeving meteen instorten, of die gebouwd zijn op een plek waar regelmatig rivieren overstromen, of gewoon in een nationaal park. Eergisteren, op de laatste dag voor de gemeenteraadsverkiezingen in (onder andere) Napels, beloofde Silvio dit slopen stop te zetten.

Dat is typisch Berlusconi. Hoewel iedereen met twee gram hersenen begrijpt dat het slopen van die huizen erger voorkomt, en dat het de mensen leert om geen illegale huizen te kopen (dat weet je als koper), heeft hij de stemmen van het klootjesvolk meteen binnen. Het onmiddellijke drama van het gezin dat op straat staat, wint het van de vage herinnering (nog geen 7 maanden geleden!) aan weggespoelde huizen. Silvio is de held en het mooie is, dat als er een ramp gebeurt met diezelfde huizen, hij nogmaals de held kan uithangen als redder van de mensheid. Want het verband tussen die zaken leggen de meeste mensen helemaal niet meer na een paar weken.

De held uithangen, dat deed Silvio eerder in aardbevingsstad L’Aquila en onlangs op Lampedusa. In L’Aquila beloofde hij onder andere een casino te bouwen en zou hij zelf een huis kopen. Op Lampedusa, overspoeld door wanhopige Afrikanen, beloofde hij… een casino te bouwen en zou hij zelf een huis kopen. Hondsbrutaal hield hij vrijwel hetzelfde praatje, bijna alsof hij het expres doet om te laten zien dat hij ermee weg komt. Het werd ook de tweede keer met gejuich ontvangen – de mensen herinneren zich zoiets helemaal niet. Van casino’s en huizen is in beide gemeenten overigens nooit meer iets vernomen.

Waarom besloot de regering onlangs om een besluit over de bouw van nieuwe kerncentrales uit te stellen? De ramp in Fukushima zette het geheugen van de Italiaan weer op scherp. Over een jaar zijn ze het weer vergeten en dan kunnen we aan de slag met het uitdelen van opdrachten aan bevriende bouwers en het verdelen van hoge functies onder bevriende kontlikkers. Berlusconi zelf heeft dat min of meer toegegeven – nou ja, zonder iets over vriendjespolitiek te zeggen natuurlijk.

Dat is the essential Silvio: vertrouwen op het slechte geheugen van het volk. Het geheugen van een televisiekijker reikt niet verder dan een week terug en internet, in Nederland zo’n beetje het Nationaal Politiek Geheugen, heeft in Italië nog helemaal niet zo veel invloed. Bovendien is er in dit land voor alles minstens één complottheorie en contracomplottheorie, dus wordt het achterhalen van de waarheid eigenlijk al enorm bemoeilijkt vanaf het moment dat iets gebeurd is.

Het is behoorlijk lastig om een bord spaghetti te ontwarren. Eet het nou maar lekker op en stem op de man die je voor morgen wéér zo’n bord beloofd heeft.

Advertisements