Nigger

Wat is het verschil tussen Idi Amin en een voetbal? Dat was een mopje dat wij op de lagere school stiekem vertelden. Stiekem, want het antwoord bevat een woord dat volwassenen niet graag hoorden. Een voetbal is een leren knikker en Amin is een klerenikker.

Inmiddels zijn we zo ver dat het woord neger ook al weerstand oproept, terwijl het gewoon, net als de Engelse variant negro, een ouderwets woord is waar verder niets slechts mee bedoeld werd. Kijk maar:

Five score years ago, a great American, in whose symbolic shadow we stand today signed the Emancipation Proclamation. This momentous decree came as a great beacon light of hope to millions of Negro slaves who had been seared in the flames of withering injustice. It came as a joyous daybreak to end the long night of their captivity. But one hundred years later, we must face the tragic fact that the Negro is still not free.

Aldus Martin Luther King in 1963. Als ik als vertaler met zo’n tekst word geconfronteerd, dan vertaal ik Negro met neger, geheel in de geest van die tijd. King zei Negro en wie ben ik om daar verandering in aan te willen brengen?

In de VS denken ze daar anders over. In Mark Twain’s Huckleberry Finn en Tom Sawyer moet nigger worden veranderd in slave, want het is kennelijk geen woord wat kindertjes mogen lezen. Tsja. Hoe lang het duurt voordat ze ook in heruitgaven van King’s speech gaan rommelen, is de vraag, maar als de huidige trend zich voortzet, gaat dat op een dag gewoon gebeuren.

Je vraagt je toch af wat er in de hoofden van die mensen omgaat. Prof. Alan Gribben is een brave witman die nota bene in Montgomery, Alabama werkt – de plek waar King dominee was. Wie is hij om in Twain – een van de eerste grote Amerikaanse schrijvers en een instituut van jewelste – te gaan zitten krassen?

Zou hij weten wat Ice Cube zei over het censureren van nigger, overigens een ideetje van Tipper Gore, de vrouw van Al en ook al zo’n blanke linkse weldoener?

How you muthafuckas gonna tell me don’t say that?
You the ones that we learned it from
I heard nigger back in 1971

Dat moge alle brave blanke goedzakken in hun zak steken.

Advertisements

6 Comments

  1. Interessante aanvullende lectuur: Nigger, the strange career of a troublesome word van Randall Kennedy (zelf een African American) en The Language Police van Diane Ravitch — in dat boek staat beschreven dat je in schoolboeken niet over bergen moet schrijven omdat sommige kinderen in plat land wonen en niet over uilen omdat de Navajo’s (of andere Native Americans) die met de dood associëren.

  2. Interessant in dit verband – en kenmerkend voor het Amerikaanse klimaat – is ook het feit dat in rapmuziek het woord nigger wordt weggebliept, maar het woord cracker, een denigrerende term voor blanken die refereert aan het knallen van de zweep van de slavendrijver, niet. En zo rapt Snoop Dogg rustig ‘I make money off of crackers’ in ‘Go To Church’.

    1. Het is natuurlijk ook een kwestie van hoe iets zich maatschappelijk ontwikkelt. ‘Cracker’ gaat over de dominante kracht, en heeft derhalve een andere lading. Negro heeft wel degelijk een andere lading in het Engels. Iig in Amerika. In films hoor ik het amper iig. Dus dat klopt al niet.

      Het is verder ook een kwestie van ‘wie het zegt’. Als een zwarte (nog negatiever dan ‘neger’ overigens) tegen een andere zwarte nigger zegt, is het wat anders dan wanneer ik het zeg.

      Maar goed, we kunnen prima af zonder die termen, dus wanneer iemand zich eraan stoort, en de normen daaromheen algemeen bekent zijn waarom, zou je ze dan nog gebruiken?

      1. Ik gebruik ze ook niet – overigens is ‘zwarte’ me door een Antilliaan aangeraden als vertaling van het idiote ‘African American’. En dat gebruik ik dan ook, behalve daar waar ‘African American’ gebruikt wordt in zijn context van politieke correctheid.

        Maar waarom zouden we de geschiedenis willen veranderen? Twain schreef ‘nigger’. Snoop rapt over ‘niggaz’. Deal with it. Ga niet schrappen, piepen of verbieden.

        Ik zie overigens ook wel het verschil tussen de dominante en de minderheidscultuur, maar discriminatie is discriminatie. Wil je dat niet, dan moet je consequent zijn.

  3. Een van de meest ongrijpbare facetten van taal is de ‘lading’ van woorden. Die verandert door de intentie van degene die ze uitspreekt. Ik hoorde een keer een meisje een andere jongedame begroeten met een enthousiast: “Héé… sloerie!” Ik zocht dekking, maar er volgde geen handgemeen maar zoenen. Kennelijk was het een koosnaampje binnen die kringen.

    Wat in het ene land heel gewoon is, kan elders écht niet meer. Vooral als het om raciale begrippen gaat, is het oppassen. In Nederland mocht je op een gegeven moment geen ‘zwarte’ meer zeggen. Dat moest ‘neger’ zijn. In Frankrijk is nègre een belediging. Daar zegt men liever ‘noir’ of de laatste tijd vooral ‘black’.

    Heel normale woorden worden scheldwoorden. Zo is ‘Arabe’ hier not done, hoewel het gewoon Arabier betekent. Arabe is negatief. Dat moet het omkeerwoord ‘Beur’ worden. Hoewel ook dat alweer vervelende connotaties begint te krijgen.

    In Nederland zie je dit gebeuren met het woord ‘allochtoon’. Het wordt vooral in negatieve context gebruikt, waardoor het steeds negatiever geladen wordt. ‘Prachtwijk’, ook zo’n mooi voorbeeld. Binnen een jaar hetzelfde als ‘achterbuurt’. En wat dacht je van het eerst tamelijk neutrale, statistiek getinte ‘babyboomer’?

    Gaat dit straks ook gebeuren met ‘medelander’? Zolang het racisme en de angst voor de ander nog zo vast tussen de oren zitten, vrees ik het ergste.

Comments are closed.