De waarschuwing

In naam van de almachtige Allah. Wij behoren God toe en tot Hem zullen wij wederkeren. Ik wil alle dappere moslims ter wereld informeren dat de schrijver van het boek De Duivelsverzen, dat geschreven, gedrukt en uitgegeven is tegen de islam, de Profeet en de Koran, en die uitgevers die bekend waren met de inhoud ervan, ter dood zijn veroordeeld. Ik roep alle vrome moslims op om hen snel te doden waar men hen kan vinden, opdat niemand het nog zal durven om de heiligheid van de islam te beledigen.

Op 14 februari 1989, overmorgen twintig jaar geleden, sprak Ayatollah Khomeini bovenstaande fatwa uit op de Iraanse radio. De gevolgen waren boekverbrandingen, protesten, een lange periode ‘ondergronds’ voor de schrijver zelf en een dode vertaler – de Japanner Hitoshi Igarashi. En totale verwarring in links Europa.

Rushdie was een behoorlijk linkse schrijver, fel kritisch op de dictatoriale Gandhi’s van India (in Midnight’s Children) en de leidende kaste van Pakistan (in Shame wordt Benazir Bhutto The Virgin Ironpants genoemd), een felle hekel aan Margaret Thatcher (“Maggie Torture”) en met een voorkeur voor linkse figuren als Nicaragua’s Daniel Ortega (in The Jaguar Smile). Hoewel hij daarmee al mensen van zich vervreemdde die van geen kwaad wilden horen over de ‘derde wereld’ – vooral aanhangers van de theorie dat alle problemen uiteindelijk de schuld zijn van het westen – was het Khomeini die de linkerflank werkelijk uiteen trok door de fatwa uit te spreken.

Verwarring op links: een groep ‘onderdrukte’ minderheden trok ineens buitengewoon fel van leer tegen een man die ze juist als hun grootste beschermer zouden moeten zien. Dat geeft aan waar links volledig de fout in is gegaan. Links, ooit de verdediger van het gelijkheidsideaal en de aanjager van het antikolonialisme, is verworden tot een ideologie van beschermers en verschoppelingen – een ideologie van neokoloniale ongelijkheid derhalve, een directe kopie van het onder oudkolonialen vaak gehoorde adagio dat de “inboorlingen” ons nodig hadden.

Deze “inboorlingen” wilden echter niets weten van het gelijkheidsideaal en hadden ook helemaal geen linkse hulp nodig om tot hun woedende acties te komen. En het laatste wat de brullende horden wilden horen, was een intellectualistische uitleg van het hoe en waarom. Ze hadden het boek helemaal niet gelezen en kozen ervoor om blindelings te geloven wat de religieuze leiders hen influisterden. Geen onbekend fenomeen in kringen van gelovigen.

Nadat de storm was overgewaaid, werd alles weer zoals het ooit was. We vergaten Rushdie grotendeels. De linkse politiek bleef zoals ze altijd was geweest, blind voor de problemen met de ‘onderdrukte’ minderheden en de minder plezierige kanten van de geïmporteerde culturen. En daarmee verloor links de slag.

Op 11 september 2001 ging de fundamentalistische tijdbom met een vernietigende klap af. Rechts had een antwoord – Pim Fortuyn – en links stond met lege handen. Nou ja, met Ad Melkert, wat nog erger is.

De bochten waarin links zich sinds Rushdie heeft moeten wringen, hebben de geloofwaardigheid van de progressieve politiek diep aangetast. Terwijl het toch zo makkelijk zou zijn geweest om met het progressieve gedachtengoed in handen de mullahs en de imams van repliek te dienen. Niet door te roepen dat wie zich hier wil vestigen, zich aan ‘onze normen en waarden’ moet houden. Niet door het ‘failliet van de multiculturele samenleving’ te claimen. Maar door met dezelfde felheid waarmee tegen atoombom, apartheid of racisme werd gestreden, ook de extremisten uit het moslimkamp te bestrijden.

Nu staat Wilders met de vlag van de vrijheid te wapperen, terwijl hard rechts ongeveer net zo veel op heeft met vrijheid als de ayatollahs. De discussie is van fundamentalisten afgezakt tot het niveau-hoofddoekjes en álle moslims staan in het beklaagdenbankje: grove generalisaties zijn geen onbekend fenomeen in rechtse kringen. Het is precies wat links al die jaren heeft willen voorkomen.

Maar links is tijdens de voorstelling in slaap gesukkeld en heeft de waarschuwing niet gehoord.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.